ISO/IEC 17025 استانداردی ایده آل است زیرا به آزمایشگاه ها این امکان را می دهد که یک سیستم مدیریت آزمایشگاهی را اجرا کنند که قابلیت تولید نتایج قابل اعتمادی داشته باشد. بنابراین، این استاندارد همکاری بین آزمایشگاه های مختلف در کشورهای مختلف را به منظور ایجاد نتایج معتبر تضمین می کند. علاوه بر این، با تولید داده ها یا نتایج معتبر و قابل اطمینان، نیاز آزمایشگاه ها را به آزمون یا اندازه گیری مجدد بر طرف می کند که منجر به کاهش هزینه می شود. این استاندارد برای همه سازمان های دولتی، صنعتی، دانشگاه ها، تنظیم کننده ها و سایر سازمان هایی که آزمون/کالیبراسیون را انجام می دهند قابل اجرا است.

اعتباربخشی ISO/IEC 17025 برای هر سازمان انجام دهنده آزمون/کالیبراسیون ضروری است. زیرا آزمون و کالیبراسیون ایمن و مؤثر تجهیزات را با بالاترین سطح دقت تضمین می کند.

یکی از مهمترین الزامات این استاندارد این است که هر آزمایشگاه باید یک روش اجرایی را جهت تخمین عدم قطعیت اندازه گیری اجرا کند. بنابراین، تمام مؤلفه های غیرقطعی باید در نظر گرفته شود.

عدم قطعیت اندازه گیری چیست؟

 هر اندازه گیری هر قدر که صحیح و با دقت باشد، دارای سطحی از عدم قطعیت است. عدم قطعیت به وضعیتی اطلاق می شود که احتمال وقوع یک رویداد غیر قابل پیش بینی باشد. همچنین می تواند به عنوان عدم اطمینان در مورد چیزی تعریف شود. 

عدم قطعیت اندازه گیری، پارامتری مرتبط با نتایج اندازه گیری از قبیل آزمون و کالیبراسیون است که محدوده مقادیر مربوط به کمیت اندازه گیری را تعیین می کند. عدم قطعیت اندازه گیری یک نتیجه کمی – یک اندازه ده از یک شاخص کیفی است. اندازه ده به عنوان کمیتی که مورد اندازه گیری قرار می گیرد تعریف می شود.

با توجه به این واقعیت که هیچ اندازه گیری کامل نیست، منابع انحراف بسیاری در آن وجود دارد.

آزمایشگاه ها باید تمام مؤلفه هایی را که باعث عدم قطعیت اندازه گیری می شوند، از جمله مواد و تجهیزات، قابل محاسبه نبودن یک فاکتور، بی دقتی، شرایط محیطی (رطوبت، تغییرات دما، فشار هوا و ...) شناسایی کنند. این مؤلفه ها با استفاده از روش های تجزیه و تحلیل مناسب شناسایی خواهند شد. گاهی نتایج اندازه گیری بستگی به این دارد که چگونه اندازه گیری انجام می شود.

دو نوع رویکرد محاسبه عدم قطعیت اندازه گیری وجود دارد:

• نوع A (بالا به پایین) – با استفاده از توزیع احتمال آماری، و
• نوع B (پایین به بالا) – با استفاده از توزیع احتمال "مفروض".

این رویکردها می توانند به صورت مستقل یا تجمیعی مورد استفاده قرار گیرند. با این حال، به منظور دستیابی به یک اندازه گیری دقیق، این رویکردها معمولا ترکیب می شوند.

آزمایشگاه ها باید نتایج عدم قطعیت اندازه گیری را محاسبه کنند و گزارش دهند زیرا اندازه گیری می تواند تکرار شود و گزارش عدم قطعیت به مشتری اطلاع داده خواهد شد.

پیامدهای خطای آزمایشگاهی چیست؟

خطای آزمایشگاهی رخدادی است که بر آزمایشگاه و فعالیت های آن به طور منفی تأثیر می گذارد. عوامل متعددی وجود دارد که ممکن است ایجاد خطا کنند. شایع ترین علل خطا عبارتند از:

• استفاده نامناسب از تجهیزات
• عدم آموزش پرسنل
• عدم پیروی از روش های اجرایی
• عدم گزارش
• نتایج آزمون نادرست
• سایر موارد

چگونه به بالاترین سطح اطمینان از اعتبار نتایج برسیم؟

از آنجایی که آزمایشگاه ها فعالیت های بسیاری انجام می دهند، دارای سیستم پیچیده ای هستند. از این رو، هر آزمایشگاهی که قصد رسیدن به بالاترین سطح قابلیت اطمینان و مناسب بودن نتایج/داده ها و همچنین بهبود عملکرد را داشته باشد، باید اطمینان یابد که تمام الزامات استاندارد ISO/IEC 17025 و سایر روش های اجرایی ایجاد شده را برآورده می سازد.